Einsendungen

 

von Walter Hegetschweiler, Kanada, erhalten im Sept. 2016

De Herr Diräkter Dürscht


Er hetti doch soo gern wider emal so ne gueti Puure-Bluetwurscht gässe, wie di säb gsi isch, wo-n ihm die Puurefrau i de Innerschwyz dännzmal serviert hätt. Nüd de Herr Diräkter hätt die guet Frau mit ere Bluetwurscht vo ihrer Huusmetzgete verwöhnt; nei, für 3 unbekannti, höchi Offizier hätt si sonigi Würscht gwärmt und mit Härdöpfelchlötz und Öpfelmues derzue, serviert: „So, sind so guet, gryffed jetzt zue – ich hoffe es seig rächt; es sind halt nur sälber gmachti, scho bald di letschte vo eusere Metzgete“, hätt si ganz bescheide und es bizzeli schiniert, na gseit – deby au ghofft, es werdi dänn scho au na öppis useluege, wänn mer so höchi Gescht bewirtet.

Säb Ereignis hätt de Diräkter Dürscht eifach nie chönne vergässe: „Die Bluetwürscht sind dänn scho s’Zähni gsi, derzue here gnueg – meh als gnueg; aber ebe: soo chaibe guet, dass mir drey au meh als gnueg gässe händ, mer chas nüd anderscht säge: gfrässe hämer! Es nämt mi ja scho Wunder, wie die währed, wo mer jetzt, überall wo "Puuremetzgete" aagschribe isch, chan ha, vergliche mit säbne vo dere Püüri, i dem verlorne Chrache, im Napfgebiet. Das isch na es Frässe gsi. Und dä Kafi-fertig nachher; mir sind, all Drey, au grad fertig gsi und schüli froh, hämer gueti Militär-Fahrer gha“.

Sonigs und ähnlichs verzellt de Herr Diräkter, sine beede Werkmeischter, em Köbel Chällerhals und em Lehme Guschti, nur wänn er de Guet hätt; aber das chunt öppe vor. De Lehme und de Chällerhals sind sini Vertrouenslüt, hüt würd-mer säge: Abteiligsleiter i de Fabrik. Mit e paar andere zäme sind die zwee so guet de Fabrik verbunde gsi, wie wänn si sälber Bsitzer oder mindeschtens Teilhaber wäred. Drum känned’s au all die Gschichte usswändig, bsunders d‘„Bluetwurscht-Gschicht“, mit dere chunnt de Chef allpott wider hinefüre. Als schaffige Manne händ’s au alls gwüsst, wo um und i de Fabrik so zue und her gange isch – und det, ebe i de Fabrik, hätt mer sich au s’Neuscht und s’Wichtigscht us em Dorf verzellt. Wer hätt welle wüsse, wo’s na Chrisescht z‘Bürdele gäbti, oder Tanne zum Schele, hätt eifach de "Schaaggihals" – so händs em Jakob Kellerhals gseit – müesse fröge. Und dä hätt ebe-n au gwüsst, dass der Herr Diräkter gern wider emal e Bluetwurscht täti ässe; aber sini Frau chan doch nüd eifach bim Metzger Bluetwürscht poschte. Da würds sofort heisse, d’Fabrik seig am verlumpe. So öppis begriiffed all Lüt, de Lehme und de Chällerhals Schaggi natürli zerscht.

Es ischt aber na vill schlimmer: de Herr Diräkter fahrt all Tag uf de Dorfstrasse bi öppe sibe Puure verbi und um d’Wienacht und s’Neujahr ume gseht er da und det de grossi Söizuber vor em e Tänntor stah – er weiss was das bedütet – und dänn, ja genau dänn, chunnt ihm die Gschicht vom Napfgebiet mit em Major und dem vo de 2. Kompanie wider in Sinn: Mmmh, sone Puure-Bluetwurscht! Wär ja eifach: am Chällerhals chönnt er’s flüschtere. Das gieng nüd lang, hett er sini Bluetwurscht uf em Täller; aber grad vo Jedem wett er si dänn au nüd. Vo deet wo d’Mischtgülle allpott wider i d’Strass use lauft und suscht na e Souornig isch um d’Buude ume, dänn scho lieber nüd. Au une im Dorf, bim "Stunggel", bim Blatter und bim "Chline Schang" isch nüd guet Wätter, obschons deet sicher suuber zuegaht; aber deet tüend’s ihn – allwäg wägem Auto – nur knapp grüesse. Nur wänns nüd anderscht gaht und’s nüd guet eso chönd tue, wie wänns en nüd würded gseh verbifahre, nickeds na chli mit em Grind.

Das hätt aagfange, nachdem er einisch zum Chällerhals d’Bemerkig gmacht hätt: „Es seig e chaibe Souerei mit dene Chuedräck, wo-na a de Pneu chläbed und s’Auto bis zur Tür hindere versprützed“. Natürli hätt de Herr Diräkter demit grächnet, dass die Puure, wo na mit Hornveh fuehrwerched, vom Chällerhals entspechend agmahnet werded. D’Strass seig ja nüd gmacht, dass mer mües Slalom fahre, hätt de Chällerhals druf abe dene Underdörfler z’bedänke gäh. Dezue chunnt na, dass s’Chline-Schange en Fuederufzug ohni Seilwinde betriebed und drum immer e Chue s‘Drahtseil d’Strass durab, bis genau uf d’Höchi vom Blatter sim dritte Birebaum mues zieh. Das sind immerhin öppe 150 Meter uf de Dorfstrass. De Chli-Schang seit: „Nur am Strasserand und au nur für die paar Fueder im Heuet und Emdet. Trotzdem verspeert das Drahtseil d’Imündig vo de Steinerschtrass, die zueglich em Herr Diräkter siini Zuefahrt isch. Es isch-t em Chline-Schange-Rosi scho hine und vorne nüd Rächt gsi, wo de Herr Diräkter einisch hätt müesse warte. S’Rosi hätt em zue grüeft: wänn si mit de Chue bim dritte Baum seig, leggi sich s’Seil uf de Bode, dänn chönn er drüber fahre; aber das hätt de Herr Diräkter nüd trout z‘mache und hätt halt gwartet bis sich s’Seil vo sälber zrugg zoge hätt.

Eso isch es halt cho, dass mer sich vo dem Auto bedrängt gfühlt hätt. Au bim "Stunggel". Det isch die ganz steili Uffahrts-Rampe für uf de Heubode-n ufe, grad vom Strasserand us gange. Die isch so steil gsi, dass mer d’Heufueder mit eme Seilzug hätt müesse ufe zieh und d’Chind händ im Winter det chönne go schlittle. De Stunggel isch amigs so wiit ufe gfahre, dass de Vorwage scho chli obsi gstande isch, dänn hätt er d’Spänni chreftig zue gwirblet, Zugtier uusgspannet und iigstallet. Solang isch de Heuwage mit em Hinderteil quer i de Schtrass ine gschtande und d’Heugable, wo hine im Fueder gschteckt sind, händ d’Stiel au na chli i d’Schtrass use ghebet. Für gwöhnliche Verchehrsteilnämer isch hine-dure-fahre e gwaageti Abschetzigssach gsi; aber s‘isch ja chum emal öpper ander cho, als au en Puur – und dä hätt halt dänn entweder gwartet, eventuell bi dem Ufzugsmanöver mitghulfe, oder er hätt eifach die Gable usezoge und isch dure zirklet. S’Ufzugsmanöver hät halt e chli Zyt prucht. De "Stunggel" hätt doch jedes Mal müesse de Tiechsel abschruube, s’Drahtseili z’hinderscht uf em Ifahrtbode vo de Seilwinde bis zum Wage abe zieh, de Wage ahänke und dänn wider ufe go d’Winde loslah. Öpper hätt immer müesse parat si und d’Spänni losschwirble, sobald s’Seil am Wage hätt aafah zehre. Das Ganze isch, wie de Fuederuufzug bis "Chliine-Schange", e moderni Irichtig gsi. Bi dene hätt mer chönne s‘ Heu obenabe uf de Stock rüere, die händ nüd müesse ufe gable!

Wo-n em Stunggel sis Heufueder einisch na fescht i d’Strass use glampet hätt, isch natürli uusgrächnet de Dürscht mit sim Auto – wo sowieso mit de Staubwulche wo’s nahezieht, de Salat und d’Eppeeri im Garte versoued – deherzfahre cho. D’Frau Wild, em Stunggel si Frau, ischt uf em Poschte gsi, parat zum "Uufzieh". si hätt die Prozedur beschtens kännt: sobald s‘ Zugseil aafangt am Wage zehre, mues si d’Spänni löse. E verantwortigsvolle Uufgab. A säbem Abig – s’Stunggels sind scho verschpähtet mit em Heufueder hei cho und s’Rindli wo sött lehre zieh, hätt bim Uuspanne au na blöd ta, über die ganz Awaag und ei Zugstrange abe glütteret – da wartet d’Frau Wild, mit de Hand am Bremsschwirbel, uf dä Moment, wo si weidli mues uufträïe. „Ums Himmels Wille; jetz na Dä“, tänkt si bloss, will si s’Auto, wägem Heufueder nüd hätt chönne gseh; aber ghört hätt z’fahre cho. „Wänn’s jetz nu bald obsi gieng mit dem Fueder, dass Dä chönnti zue fahre“; aber nei: s‘ Drahtseil bliibt schlamp am Bode ligge. „Villicht chunnt er ja hinde dure verby; wänn er langsam fahrt chönnts scho gah“. De Diräkter Dürscht tänkt s’Gliich. Zwar ärgeret er sich über die Zueständ, mängsmal chunnt ja au en leere Heuwage hindersi i d’Strass use z’rassle. Mer mues immer verdammt uufpasse! Das macht er jetzt au. Notgedrunge schaltet er in Erschte und stüret die Lucke zwüschet Strasserand und Heufueder vorsichtig aah. Fascht isch er deet, lauft das Fueder e chli hindersi. Nur ein Gedanke hätt jetzt de Dürscht – isch ja ganz klar: „Die wänd mich ärgere! Wär ich e chli wiiter gsi, hetts tätscht. Vo dem Gedanke und em Brämse isch es nümme wiit gsi zum uf d’Huupi trucke. Wie verruckt huupet‘s.

D’Frau Wild hätt’s ja g‘seh cho, irgendwie gschpürt, dass öppis wird passiere. Aber wänn s’Seil sich tät aaspanne und s’Fueder in Griff nähmt, dänn gäbti’s Platz gnueg für der ander zum Durefahre; es müessti scho gah!

Will ihre Maa d’Spänni immer e so verruckt fescht aazieht, mues si jedes Mal chnorze, bis si de Bremsschwirbel wenigschtens e halbi Drehig uufträiet hätt. Wäge dem händ Brämschlötz gliich na d’Redli blockiert, nur s Brämsschiit isch e chli weniger krümmt gsi, defür isch s‘ Uufschwirble dänn, wänns s’Seil aazoge hätt, ganz tifig gange.

Dä Mal isch‘s anderscht use cho. Es hätt ja scho bim Uusschpanne und Uusgschire agfange – und dänn chunnt au na das Auto.

Si hätts guet gmeint, d’Fau Wild; si rächnet demit, dass s‘Seil s’Fueder scho e chli aazoge heig, bis dä mit sim Auto da wäri. Es mues eifach rasch gah und a ihre sölls dänn nüd ligge, wänn’s nüd tät lange. Drum träiet si de Brämsschwirbel z’erscht e chli und dänn namal es bizzeli nach linggs. Wänn doch nur äntli das Seil sich tät aaschpanne – lang chas nümme gah – si träiet namal echli uuf – und dänn passiert’s: de Wage lauft hindersi und scho huupet‘s wie verruckt. Nüd emal s’Seil hett hüf ghebet, defür isch de Stunggel d’Steilrampe ab zränne cho. Ohni öppis z’säge, isch er bi de Frau verby, hinder de Wage go luege, was los seig. Natürli hätt er die Sachlag sofort erchännt, dass s’Fueder e chli hindersi gloffe-n isch, hätt er na gar nüd gwüsst, aber dass es na lang gnueg Platz hetti für son-es gschisses Auto, chönnt ja jede gseh, wo nur einigermasse Fuherme wäri. Nüd emal en Strassegrabe, kein Pfahl und nüt: „Fascht für zwee täts na lange!“ hätt de Stunggel pägget.

Am Herr Diräkter isch es pinlich gsi. Mit sim Huupe hätt er en Hufe Goofe und Gaffer mobilisiert. Er lueget gar nüd uf de Stunggel, wo mit Handzeiche de Sicherheitsabstand zum Heufueder wott markiere, nur de Frau Wild chan er na schnäll zuenicke, während sis Auto devo pfurret, wie wäm-er-em mit em Geislestäcke eis uf de Arsch gäh hetti. Eigentlich wüssed nur die zwei, em Stunggel si Frau und de Diräkter Dürscht, was genau passiert isch. De Zwüschefall ischt aber eine blibe und de Schuldig au. „Dem hätt ja de Chuedräck scho nüd passt; jetz sett mer-em na d’Heufueder usem Wäg ruume“, hätt de Chällerhals müesse g’höre. Nu grad e so, hätt er’s em Chef au nüd welle täderle. Am gschiidschte tät mer die Sach eifach vergässe und luege, dass nüd na meh dezue chunnt, hätt er sim Chef empfole.

Sither tunkt’s d‘Frau Wild, de Herr Diräkter luegi weniger früntli – wänn er überhaupt na lueget! S‘isch-ere eifach nüd rächt gsi. Dä hätt doch müesse demit rächne, dass s’Heufueder, wo hindersi chunt, die ganz Schtrass verschpeert und si elei isch da dra g’schuld – will si d’Bräms z’früeh glöst hätt, drum. Aber jetz flueched all nur über de Dürscht. S’isch nüd rächt! Na vill weniger rächt isch-es, wänn si vom Garte-n us, ihm zuwinkt und er eifach verby fahrt, ohni z’grüesse. Scho zwei-, drümal isch si äxtra an Haag füre g’schtande, wänn si en hätt g’höre cho, aber nüt – kän Gruess, kän Blick!

Gäge de Herbscht zue hätt em Stunggel sini Frau immer wider müesse a die Bluetwurscht-Gschicht tänke, wo de Chällerhals über und vo sim Diräkter scho meh als einisch verzellt hätt. Bedütigslos – bis jetzt! „Bluetwürscht – sicher nüd weniger guet als di säbe vo dere Püüri im Napfgebiet – mached si selber ja au. Was meinti ächt de Chällerhals? Er müssti z’erscht säge, ob das e gueti Idee wäri“.

Dä Gedanke chunnt immer wider uf, und wo dänn na fescht staht, dass i de Wienachtswuche de Metzger z’ha seig, hätt sich d’Frau Wild scho e ganzes Szenario chönne uusmale. Z‘vorderscht hätt si de Dürscht gseh mit em Auto z’fahre cho und dänn – wie frühener amigs – mit de Hand am Huetrand, en militärische Gruess. „Das wär doch schön, wänn‘s wider so wär“, tänkt si, aber die Bluetwürscht deet here bringe; oh nei! Wie müesst s’is au iipacke? Ämel dänn scho luege, dass keis Hälmli vom Emd, wos drin gläge sind, würdi dra chläbe bliibe. Ja und dänn deet, a de Huustür lüüte, säge: mer heig da öppis für de Herr Diräkter – eifach so, wäge nüt, uf d‘ Wienacht. Die ander a de Tür täti sicher ungläubig stuune und säge: „Waas….Bluet-Würscht?“

Am Stunggel sinere Frau hätt s’Härz fescht afaa chlopfe, wo si gäge s’Diräkters Huus zue gloffe-n isch. Zwyflet hätt si au; es sind ja nur Bluetwürscht. Bluetwürscht, als Gschenk für de Herr Diräkter? Viellicht gänzes em Hund, wär schaad! Fascht hett si wider umkehrt.

Aber jetz, wo’s gmacht isch, isch’s ere ganz wohl ums Herz, fascht e chli Stolz chunnt uuf. „Au wänn’s es em Hund z’frässe gänd; spillt gar kei Rolle, es isch trotzdem es Gschenk gsi, dänn söll sich halt de Hund dra freue.“

Es isch nanig emal Neujahr, da bringt de Briefträger e ganz grossi Neujahrscharte mit eme schöne, uftruckte Vers vomene berühemte Philosoph, aber was une dra vo Hand gschribe isch hätt s‘ganz Underdorf na vill meh g‘freut. Mer hätt wider uufglueget und gwunke, wänn das Auto cho isch. De Fahrer hätt wider militärisch grüesst, bim Stunggel sinere Frau sogar de Huet glupft und si hätt gfunde de Salat und d‘Epeeri seiged dä Summer au nümme so staubig.